قفل بر بازار طلا؛ توقف معاملات فیزیکی بازار طلا در پی شوک ارزی

پروانه کاوسی - خبرنگار 

به گزارش پایگاه خبری جهان طلا؛ پس از پایان تعطیلات چهارروزه، فعالیت رسمی بازارهای مالی از سر گرفته شد، اما این آغاز، خبری از عادی‌سازی نبود. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که افزایش ناگهانی قیمت‌ها و نوسانات شدید نرخ ارز، بسیاری از گالری‌های طلا را وادار به خودداری از بازگشایی کامل کرده است. عملاً، بخش مهمی از بازار طلا، سکه و ارز غیررسمی، نیمه‌تعطیل باقی مانده است.

ریشه توقف: گرانی، اعتراض و سرگردانی قیمت

این شرایط بحرانی پس از آن تشدید شد که افزایش نرخ ارز و کاهش قدرت خرید مردم، موجی از اعتراضات و تجمعات را در تهران و چندین شهر به دنبال داشت. این وضعیت، تعیین قیمت برای کالاها و خدمات را برای اصنافی که با دلار آزاد سروکار دارند، عملاً ناممکن ساخت. قیمت دلار و طلا به میزانی دقیقه به دقیقه در حال تغییر بود که بسیاری از واحدهای صنفی ترجیح دادند برای جلوگیری از ضرر، کرکره‌ها را پایین بکشند.

واکنش رئیس‌جمهوری، مسعود پزشکیان، در صفحه ایکس خود مبنی بر مأموریت به وزیر کشور برای شنیدن مطالبات معترضان از مسیر گفت‌وگو، نشان از نگرانی دولت از این وضعیت دارد. با این حال، کارشناسان معتقدند با پایان تخصیص دلار ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، احتمالاً روند گرانی طی ماه‌های آتی ادامه‌دار خواهد بود.

طلافروشی‌های سنتی در انتظار ثبات

در حال حاضر، بسیاری از کسب‌وکارها از جمله طلافروشی‌ها ترجیح می‌دهند معاملات کمتری انجام دهند، و برخی گالری‌ها خریدوفروش خود را به صفر رسانده‌اند. آن‌ها منتظرند تا قیمت‌ها به یک ثبات نسبی برسد. مشاهدات میدانی حاکی از آن است که در دو ماه اخیر، میزان خرید مردم به‌صورت قابل‌توجهی کاهش یافته است؛ تا جایی که برخی زوج‌های جوان مجبور به خرید حلقه‌های ازدواج نقره شده‌اند.

یکی از گالری‌داران بازار تهران صراحتاً اعلام کرد: «ما از روز دوشنبه عملاً تعطیل هستیم. نه خریدی داریم و نه فروشی. نوسان‌ها ممکن است به ضرر ما یا مشتری تمام شود.»

تقابل بازار سنتی و آنلاین: جریان پنهان معاملات

در این رکود فیزیکی، پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا جریان معاملات را حفظ کرده‌اند. فروشندگان اینترنتی تأکید دارند که برخلاف بازار فیزیکی، فروش آن‌ها متوقف نشده است. این پویایی آنلاین در حالی است که بازار سنتی ترجیح می‌دهد ریسک را نپذیرد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که ساختار قیمت‌گذاری سایت‌های آنلاین طوری تنظیم شده که فروشنده حتی در صورت نوسان شدید روز بعد، زیان نکند. این پوشش ریسک، با دریافت کارمزد و نرخ سود بالایی همراه است که در برخی موارد به بیش از ۳۰ درصد می‌رسد و عملاً خرید طلا را از یک سرمایه‌گذاری امن به معامله‌ای پرهزینه تبدیل می‌کند.

بازار ارز: دلالان در تعطیلات و چشم‌انتظار

در بازار ارز، دلالان به‌صورت مداوم فعال هستند. یکی از دلالان تأیید کرد که در روزهای اعتراضات میزان خرید کاهش یافت اما با تثبیت نسبی قیمت‌ها، مشتریان بازگشتند. با این حال، در حال حاضر و به واسطه تعطیلات، حجم خرید و فروش حضوری کمتر شده و دلالان بیشتر به مشتریان معتبر خدمات می‌دهند.

مسئله اصلی این است که اگر این روند صعودی کنترل نشود، اعتماد عمومی نسبت به ثبات اقتصادی کاهش یافته و این توقف‌های پی‌درپی، موج تورمی تازه‌ای را رقم خواهد زد.

چشم‌انداز اقتصادی: بازدهی جذاب اما تورم‌زا

بررسی داده‌های قیمتی بازار طلا و ارز نشان می‌دهد که این دو بازار در ماه‌ها و هفته‌های اخیر، روندی صعودی و قابل‌توجه را پشت سر گذاشته‌اند؛ روندی که به‌وضوح نشان‌دهنده تداوم انتظارات تورمی و افزایش تقاضا برای دارایی امن است.

عملکرد بازار طلا:

بر اساس آمارهای موجود، بازار طلا در بازه زمانی حدود سه‌ماهه عملکردی چشمگیر داشته است. قیمت هر گرم طلای 18 عیار در ۱۲ آبان‌ماه حدود ۱۰ میلیون و ۴۹۷ هزار تومان بود، اما تا ۱۲ دی‌ماه به ۱۴ میلیون و ۱۹۸ هزار تومان رسید. این جهش بیش از ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی، بازدهی ۳۵/۲ درصدی را در این مدت کوتاه نشان می‌دهد. شایان ذکر است که با افزایش مجدد قیمت‌ها در هفته‌های اخیر تا محدوده ۱۶ میلیون تومان، این بازدهی همچنان روبه افزایش است.

عملکرد بازار ارز (دلار):

در بازار ارز آزاد نیز شرایط مشابه است. نرخ دلار در ۱۲ آبان‌ماه حدود ۱۰۸ هزار تومان بود، اما تا ۱۲ دی‌ماه به سطح ۱۳۵ هزار تومان رسید. این افزایش ۲۷ هزار تومانی، بازدهی ۲۵/۲۵ درصدی را در بازه سه‌ماهه به ثبت رساند. اعداد معاملات نشان می‌دهد که نرخ دلار حتی به بیش از ۱۵۹ هزار تومان نیز رسیده است و کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند این روند صعودی ادامه یابد.

این بازدهی بالا برای سرمایه‌گذاران جذاب است، اما به‌صورت همزمان، موتور انتظارات تورمی را تقویت کرده و سیاست‌های اقتصادی موجود را تحت فشار قرار داده است. در نهایت، همین گرانی‌های متوالی است که برخی از فروشندگان ارز و طلا را وادار کرده فعلاً فروش خود را محدود و متوقف کنند تا بازار به ثبات مورد نظر بازگردد.